มะขามเปรี้ยวยักษ์
สถานีวิจัยพืชลำตะคองได้รวบรวมพันธุ์มะขาม
เปรี้ยวจากหลายพื้นที่ของประเทศไทย เพื่อคัดเลือกสาย
พันธุ์ที่ดีและเหมาะสมต่อสภาพแวดล้อมของภาคตะวัน
ออกเฉียงเหนือ จากการคัดเลือกพบว่าสายพันธุ์มะขาม
เปรี้ยวยักษ์ซึ่งนำมาจากจังหวัดกาญจนบุรี มีลักษณะที่ดี
ฝักโตและยาว มีเนื้อมาก และให้ผลผลิตสูง สามารถส่ง
เสริมให้เกษตรกรปลูกเป็นการค้าได้
ต้นมะขามเปรี้ยวยักษ์อายุ 5 ปี ปลูกที่สถานีวิจัยพืชลำตะคอง
ลักษณะประจำพันธุ์
ทรงพุ่มต้นรูปทรงกลมแบน กิ่งมีมุมกว้างค่อน
ข้างกระจายทั่วทรงพุ่ม ใบย่อยขนาดค่อนข้างใหญ่ ช่อ
ดอกยาวประมาณ 8-12 ซม. เริ่มออกดอกชุดแรก
ประมาณเดือนมกราคม – เมษายน ระยะเวลาการบาน
ของดอกแรกถึงดอกสุดท้ายในช่อดอกใช้เวลาประมาณ
25-30 วัน ฝักค่อนข้างแบนและโค้งเล็กน้อยคล้ายดาบ
ฝักแก่มีสีน้ำตาลอ่อน ฝักดก
ลักษณะเด่นของมะขามเปรี้ยวยักษ์
มะขามเปรี้ยวยักษ์เจริญเติบโตเร็ว สามารถเก็บ
เกี่ยวผลผลิตครั้งแรกได้เมื่ออายุ 3 ปี หลังปลูก และใน
ต้นอายุ 5-6 ปี ให้ผลผลิตเฉลี่ยในแต่ละปีสูงถึง 400-500
กก./ต้น ฝักมีขนาดใหญ่ ความยาวของฝักประมาณ 19-
25 ซม. คิดเป็นน้ำหนักฝัก 5-8 ฝัก/กก. เมื่อนำมาแกะ
เปลือก มะขาม 10 กก. จะได้น้ำหนักเนื้อประมาณ 7-8
กก.
การขยายพันธุ์
การขยายพันธุ์มะขามเปรี้ยวยักษ์มีหลายวิธี เช่น
การเพาะเมล็ด การทาบกิ่ง และการต่อกิ่ง แต่เพื่อให้ได้
ต้นที่มีลักษณะตรงตามสายพันธุ์นิยมใช้การทาบกิ่ง โดย
ใช้ต้นตออายุประมาณ 8 เดือน นำไปทาบกับกิ่งพันธุ์ดี
หลังจากนั้นประมาณ 45 วัน สามารถตัดมาลงถุงในไปดู
แลรักษาในเรือนเพาะชำปักชำจนเจริญเติบโตดี ก่อนนำ
ลงปลูกในแปลง
การขยายพันธุ์มะขามเปรี้ยวยักษ์ด้วยการทาบกิ่ง
การปลูกและการดูแลรักษา
มะขามเปรี้ยวยักษ์ขึ้นได้ดีในดินแทบทุกชนิด
แต่สภาพดินที่เหมาะสมที่สุด คือ ดินร่วนปนทราย ที่มี
การระบายน้ำดี นอกจากนั้นยังเป็นพืชที่ทนแล้งได้ดี
สามารถขึ้นได้ในที่ค่อนข้างแห้งแล้ง ระยะปลูกที่เหมาะ
สม 8 ม. X 8 ม. จะได้จำนวน 25 ต้น/ไร่ ขุดหลุมปลูก
ขนาด 60 ซม. X 60 ซม. X 60 ซม. ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ย
อินทรีย์รองก้นหลุม 5-10 กก. หลังปลูกควรผูกต้นติดกับ
หลักเพื่อป้องกันลมโยก
ในระยะต้นๆ หลังควรรดน้ำ 1-2 วัน/ครั้ง จน
กว่าต้นจะตั้งตัวได้ จึงเว้นช่วงห่างประมาณ 3 หรือ 7 วัน
/ครั้ง เมื่อต้นมะขามมีอายุ 1-3 ปี ควรใส่ปุ๋ย 12-24-12
อัตรา 500 ก./ต้น (ประมาณ 1 กระป๋องนม) โดยแบ่งใส่
3 ครั้งในรอบ 1 ปี และเมื่อมะขามเริ่มออกดอกให้ผล
ผลิต ใส่ปุ๋ย 15-15-15 จะช่วยให้มีการติดผลมากขึ้น
หลังจากเก็บเกี่ยวผลผลิตแล้ว ควรทำการตัด
แต่งกิ่ง โดยตัดแต่งกิ่งที่ไม่สมบูรณ์ กิ่งที่เป็นโรคและ
แมลงเข้าทำลายออก และใช้สีน้ำพลาสติกหรือยาป้อง
กันเชื้อราทาที่รอยแผล การตัดแต่งกิ่งเป็นการกระตุ้นให้
ต้นมีการเจริญเติบโต และแตกกิ่งก้านใหม่ก่อนที่จะให้
ผลผลิตในปีต่อไป
การเก็บเกี่ยวผลผลิต
มะขามเปรี้ยวยักษ์จะเริ่มให้ผลผลิตเมื่ออายุ
ประมาณ 3 ปี หลังจากดอกบานประมาณ 7-8 เดือน ก็
สามารถเก็บผลผลิตฝักสดได้ การเก็บฝักมะขามควรใช้
กรรไกรตัดขั้วให้หลุดออกจากกิ่ง ไม่ควรใช้มือปลิด
เพราะจะทำให้ฝักแตกได้
ประวัติการประกวด
1. ได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดไม้ผล
ประเภทมะขามเปรี้ยว งานวันเกษตรภาคอีสาน ประ
จำปี 2545 ณ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
2. ได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดไม้ผล
ประเภทมะขามเปรี้ยว งานวันเกษตรภาคอีสาน ประ
จำปี 2546 ณ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
เอกสารถ่ายทอดเทคโนโลยี
มะขามเปรี้ยวยักษ์
จัดทำโดย
สถานีวิจัยพืชลำตะคอง (สพล.)
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
แห่งประเทศไทย (วว.)
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.)
ติดต่อสอบถาม : สถานีวิจัยพืชลำตะคอง
271 ม. 12 ถ.มิตรภาพ ต. หนองสาหร่าย
อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา 30130
โทร. 044-390107
